Migrena — objawy, przyczyny i leczenie

Czym jest migrena?

Migrena to przewlekła choroba neurologiczna objawiająca się napadowymi, silnymi, najczęściej jednostronnymi, pulsującymi bólami głowy. Pojedynczy napad trwa zazwyczaj od 4 do 72 godzin i może mu towarzyszyć szereg dodatkowych objawów neurologicznych. Ból migrenowy prawie zawsze jest prowokowany przez powtarzające się, stereotypowe bodźce — takie jak stres, zmiany hormonalne, niektóre pokarmy czy zaburzenia snu.

Migrena jest jedną z najczęstszych chorób układu nerwowego — dotyka aż 15% populacji, czyli ponad 5 milionów Polaków. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) migrena znajduje się na liście chorób najbardziej upośledzających codzienne funkcjonowanie, powodując znaczną absencję w pracy i obniżenie jakości życia pacjentów. Kobiety chorują trzykrotnie częściej niż mężczyźni, a szczyt zachorowalności przypada na okres między 25 a 55 rokiem życia. Migrena często współistnieje z innymi schorzeniami neurologicznymi, takimi jak padaczka czy napięciowy ból głowy.

Objawy migreny — jak rozpoznać migrenowy ból głowy?

Objawy migreny wykraczają daleko poza zwykły ból głowy. Napad migrenowy przebiega w kilku charakterystycznych fazach, a jego rozpoznanie opiera się na typowym zestawie objawów. Ważne jest odróżnienie migreny od napięciowego bólu głowy, który ma odmienny charakter i wymaga innego postępowania.

Główne objawy napadu migreny

• Silny, pulsujący ból głowy — najczęściej jednostronny, nasilający się przy aktywności fizycznej
• Nudności i wymioty — występują u 70-80% pacjentów podczas napadu
• Nadwrażliwość na światło (fotofobia) — jasne światło nasila ból
• Nadwrażliwość na dźwięki (fonofobia) — hałas jest trudny do zniesienia
• Nadwrażliwość na zapachy (osmofobia) — intensywne zapachy mogą nasilać nudności
• Silne napięcie mięśni czepca ścięgnistego — uczucie ściskania głowy
• Zaburzenia koncentracji — trudności w myśleniu i wykonywaniu codziennych czynności

Fazy napadu migrenowego

Napad migreny przebiega w czterech fazach, choć nie u każdego pacjenta występują wszystkie:

1. Faza prodromalna (zwiastunowa) — pojawia się kilka godzin do 2 dni przed bólem. Objawia się pobudzeniem emocjonalnym, drażliwością, dysforią, zwiększonym lub zmniejszonym łaknieniem, pragnieniem, zaburzeniami autonomicznymi, niesprecyzowanym niepokojem lub lękiem. Wielu pacjentów uczy się rozpoznawać te sygnały i potrafi wyczuć nadchodzący napad.
2. Faza aury — występuje u ok. 30% pacjentów, trwa zwykle 20-25 minut. Szczegółowo opisana poniżej.
3. Faza bólowa — trwa od 4 do 72 godzin. Pulsujący, nasilający się ból z towarzyszącymi objawami wegetatywnymi.
4. Faza ustępowania (postdromalna) — po ustąpieniu bólu pacjent odczuwa zmęczenie, trudności w koncentracji i ogólne osłabienie, które mogą utrzymywać się nawet przez 24-48 godzin.
</