Atak tężyczki

Atak tężyczki

O ile objawy tężyczki jawnej są powszechnie znane, a napady tężyczkowe są łatwe do rozpoznania, o tyle tężyczkę utajoną (spazmofilię) wykrywa się zazwyczaj przypadkowo u ludzi na pozór zdrowych, lub też podających skargi na bardzo nietypowe dolegliwości ze strony różnych narządów i układów.
Tężyczka jawna napad przebiega w sposób charakterystyczny zaczynając się zwykle od uczucia mrowienia w opuszkach palców rąk i wokół ust. Następnie dochodzi do wystąpienia wzmożonego napięcia w mięśniach twarzy i kończyn oraz ich przykurczu. Najwcześniej skurcze mięśniowe pojawiają się w obrębie mięśni kłębu kciuka z silnym jego przywiedzeniem, co nadaje dłoni kształt „ręki położnika”.
Atak tężyczki jawnej – towarzyszy często niepokój, silny lęk, pobudzenie psychiczne, hiperwentylacja. Niekiedy dochodzi nawet do utraty przytomności z towarzyszącymi drgawkami. Są to wprawdzie sytuacje rzadkie, ale niebezpieczne dla pacjenta i zawsze wymagające różnicowania z padaczką.
Innym objawem mogącym stanowić zagrożenie życia chorego podczas ataku tężyczki jest kurcz mięśni głośni. W okresach pomiędzy napadami tężyczki pacjenci zwykle skarżą się na: niepokój, rozdrażnienie, uczucie stałego znużenia, zaburzenia pamięci, trudności w koncentracji uwagi, bezsenność, ogólne osłabienie. Niekiedy nawet tężyczka jest główną przyczyną uraty aktywności zawodowej. Dolegliwości te zwłaszcza w połączeniu z uczuciem ciągłego mrowienia w obrębie twarzy i kończyn traktowane są zazwyczaj mylnie, jako nerwica.
Jeżeli atak tężyczki jawnej przebiega bez skurczu głośni, utraty przytomności i drgawek pierwsze, co musimy zrobić to uspokoić pacjenta, polecić mu spokojnie (nie głęboko) oddychać do papierowej torebki, podać preparat wapnia musującego do wypicia i najlepiej lek z grupy krótko działających benzodiazepin. Jeżeli natomiast widzimy, że chory zaczyna się dusić, ma nasilone skurcze mięśni, traci przytomność ma drgawki należy bezwzględnie położyć go w pozycji bezpiecznej, zapewnić drożność dróg oddechowych, wezwać karetkę pogotowia. Chory taki wymaga natychmiastowej opieki szpitalnej. Takie sytuacje zdarzają się niezmiernie rzadko, ale rodzina chorych na tężyczkę jawną zawsze powinna być na nieprzygotowana i odpowiednio poinstruowana.

W odróżnieniu od tężyczki jawnej, tężyczka utajona przebiega skrycie objawiając się w sposób niecharakterystyczny, a rozpoznaje się ją zwykle przypadkowo. Nie istnieje, bowiem żaden patognomoniczny objaw, na podstawie, którego można by z dużym prawdopodobieństwem rozpoznać spazmofilię.

Objawy mogące sugerować istnienie tężyczki utajonej dzielą się na:

  • centralne (wzmożone napięcie nerwowe, napadowe zasłabnięcia, bezsenność, obniżenie nastroju, męczliwość)
  • obwodowe (kurcze mięśni, drętwienia i mrowienia kończyn, parestezje)
  • wegetatywne (bóle w okolicy przedsercowej, kołatania serca, opasujące bóle w klatce piersiowej i jamie brzusznej, wzdęcia, kolki, zaburzenia naczynioruchowe w obrębie kończyn)
  • neurologiczne (objaw Chwostka, objaw Trousseau, wygórowane odruchy ścięgniste)
  • elektrofizjologiczne (obraz spontanicznych wyładowań wieloiglicowych potencjałów). 

Wypełnij Test Tężyczki

Jednak i ten rodzaj tężyczki, choć dużo łagodniejszy w swym przebiegu nastręcza chorym wielu problemów. Pacjenci chorujący na tężyczkę utajoną pomiędzy objawami międzynapadowymi spójnymi z objawami w tężyczce jawnej, miewają również napady. Może nie są one tak spektakularne i niebezpieczne jak w tężyczce jawnej, ale nierzadko kończą się hospitalizacją chorego w ramach SOR. Atak tężyczki utajonej może zaczynać się od uczucia niepokoju, gorąca, uogólnionych mrowień i drętwień ciała przechodząc w uczucie duszności z silnym lękiem i kołataniem serca. W przebiegu napadu mogą zdarzyć się zasłabnięcia, lecz rzadko dochodzi do utraty przytomności. Pacjenci z tężyczką utajoną źle czują się w pomieszczeniach zamkniętych, zaludnionych, z dużą ilością bodźców świetlnych (kino, samolot, metro, hipermarket).

Zazwyczaj chory przeczuwa, że będzie miał atak tężyczki, co w takiej sytuacji powinien zrobić?

Przede wszystkim się uspokoić, wziąć preparat magnezu najlepiej rozpuszczalny w wodzie lub na języku czy śluzówkach jamy ustnej, lek z grupy benzodiazepin krótko działających (tę kwestię należy przedyskutować ze swoim lekarzem prowadzącym) i spokojnie (nie głęboko) oddychać do torebki. Należy pamiętać, że wszystkie w/w procedury należy wykonać jak najwcześniej to możliwe. Rozwinięty atak paniki nie łatwo jest opanować i zwykle kończy się to hospitalizacją w SOR.
Prawidłowe leczenie zarówno tężyczki jawnej jak i utajonej powinno chronić chorego przed atakaami tężyczkowymi. Jednak powinniśmy sobie zdawać sprawę, że samo leczenie farmakologiczne, choć niezbędne nie wystarczy do wyhamowania nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej. Pacjent powinien potrafić sobie radzić w różnych nawet trudnych dla niego sytuacjach, dlatego zachęcam do korzystania z pomocy psychologicznej, nauki radzenia sobie ze stresem i innych technik relaksacyjnych.

 

Zapraszam do gabinetów

Katarzyna Toruńska

(C)Copyright by Katarzyna Toruńska
Wszystkie prawa zastrzeżone. Przedruk dozwolony z podaniem autora i źródła.

 

 Rejestracja online